Pociecha duchowa

Rysunki:
Aleksandra Spanowicz
Scenariusz:
Grzegorz Janusz

Narastające od końca XIX w. w Galicji konflikty między ludnością polską a ukraińską (ruską) pod koniec I wojny światowej przybrały na sile. Sytuację zaogniło utworzenie w styczniu 1918 r. Ukraińskiej Republiki Ludowej, co Niemcy i Austro- Węgry uznały traktatem w Brześciu Litewskim. Wobec rozpadu monarchii habsburskiej, zarówno Polacy, jak i Ukraińcy szykowali się do przejęcia kontroli nad kolejnymi terenami, w tym nad miastami Galicji Wschodniej, m.in. Lwowem. Władze austriackie, sympatyzujące z Ukraińcami, zdecydowały się im pomóc w opanowaniu miasta. Tymczasem 28 października w Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna, która postawiła sobie zadanie utworzenia na terenie Galicji polskiej administracji.

Zagrożeni w swoich planach Ukraińcy zdecydowali się zatem na zbrojne opanowanie Lwowa, którego zdecydowaną większość stanowili Polacy. 1 listopada ok. 5 tysięcy żołnierzy ukraińskich, głównie Strzelców Siczowych, opanowało najważniejsze gmachy w mieście. Równocześnie ogłoszono powstanie Państwa Ukraińskiego – od 13 listopada Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Siły ukraińskie okazały się zbyt małe, by w pełni kontrolować miasto. Gdy minęło pierwsze zaskoczenie, mieszkańcy samoczynnie rzucili się do obrony miasta. Walkę podjęła przede wszystkim młodzież – studenci, gimnazjaliści, uczniowie i skauci. Łącznie w szeregach obrońców znalazło się ponad 1400 osób, które nie przekroczyły 17. roku życia. Nazwano ich później Orlętami Lwowskimi. Przez prawie trzy tygodnie obrońcy musieli stawić czoła wojskom ukraińskim.

Dopiero 20 listopada do Lwowa przybyły z odsieczą pierwsze regularne oddziały Wojska Polskiego. Przechyliło to szalę zwycięstwa na polską stronę, ale dopiero na początku marca 1919 r. udało się siłom polskim całkowicie odeprzeć atak przeciwników. W walkach o Lwów poległo prawie 440 Polaków, w tym ok. 120 Orląt. Zostali pochowani na Cmentarzu Obrońców Lwowa na Łyczakowie. Najmłodszy, Jaś Kukawski, miał 9 lat. Do miana symbolu urosły również postacie Antoniego Petrykiewicza – 13 lat, najmłodszego kawalera Orderu Virtuti Militari – oraz Jurka Bitschana – 14 lat, a jeden bezimienny obrońca Lwowa spoczął w warszawskim Grobie Nieznanego Żołnierza. Po wcieleniu Lwowa w granice ZSRR w 1945 r. rozpoczęła się dewastacja cmentarza, której kulminacyjnym momentem było rozjechanie przez czołgi polskich mogił w 1971 r.

Serwis wykorzystuje pliki cookies Więcej informacji