Pierwsza lekcja

Rysunki:
Zbigniew Kasprzak
Scenariusz:
Tomasz Kołodziejczak

I wojna światowa na ziemiach polskich rozpoczęła się od wejścia sił niemieckich i austro-węgierskich w granice rosyjskiego zaboru. Oddziały państw centralnych szybko wyparły Rosjan z zachodnich rubieży Królestwa Polskiego oraz z części Lubelszczyzny, ale ich postępy zostały zahamowane atakami wojsk rosyjskich w Prusach Wschodnich i Galicji. W Prusach pod koniec sierpnia 1914 r., w bitwie pod Tannenbergiem, Niemcy zadali Rosjanom potężną klęskę, jednak w Galicji to Rosjanie byli górą, zajmując Lwów, podchodząc pod Przemyśl (wrzesień) i osiągając linię Karpat (grudzień). Rok 1914 zakończył się wielką bitwą pod Łodzią (listopad), po której front na terenie Królestwa Polskiego ustabilizował się.

Wojna przybrała pozycyjny charakter. Pierwsze miesiące walk pokazały grozę nowoczesnej wojnę, nie tylko dla żołnierzy, lecz także dla ludności cywilnej. Wiele miejscowości zostało zniszczonych, a ich mieszkańcy, ratując dobytek, w popłochu uciekli przed nadciągającym frontem. Wsie i miasteczka były często plądrowane najpierw przez wycofujące się własne oddziały, a potem wkraczające wojska strony przeciwnej. Szybko też pojawił się głód, bowiem wojska zabierały jedzenie i zwierzęta hodowlane, a niejednokrotnie niszczyły zasiewy, by nie mogły być wykorzystane przez wroga. Sytuację dodatkowo pogorszyło nadejście zimy.

Zaczynały się szerzyć choroby. Rok 1915 rozpoczął się od zaciętych walk austriacko-rosyjskich w Karpatach oraz niemieckich ataków pod Bolimowem (styczeń), gdzie Niemcy po raz pierwszy na froncie wschodnim wykorzystali gazy bojowe. W maju wojska niemieckie, udzielając wsparcia Austriakom, przystąpiły do wielkiej ofensywy pod Gorlicami. Doprowadziła ona do przełamania rosyjskiego frontu i zmusiła Rosjan do odwrotu na terenie całego Królestwa Polskiego i w Galicji. W czerwcu Austriacy odzyskali Lwów, a w sierpniu Niemcy wkroczyli do Warszawy. W ten sposób ziemie polskie znalazły się pod okupacją tylko dwóch zaborców. Wkrótce Niemcy zgodzili się na polonizację szkolnictwa, zarówno wyższego, jak i podstawowego.

Serwis wykorzystuje pliki cookies Więcej informacji